Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

«7-20-25» бағдарламасы бойынша 20 мыңнан аса өтінім мақұлданды — Ұлттық Банк

Сейсенбі, 11 Тамыз 2020, 10:13:00

Премьер-Министр Асқар Маминнің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында ҚР Ұлттық Банікінің төрағасы Ерболат Досаев ҚР 2020 жылғы қаңтар-шілдедегі әлеуметтік-экономикалық дамуының қорытындысы және республикалық бюджеттің атқарылуы туралы баяндама жасады.

Е. Досаев атап өткендей, коронавирус пандемиясының салдары дамыған және дамушы елдер экономикасының рекордтық төмендеуіне алып келді. Ағымдағы жылғы екінші тоқсанда АҚШ-тың ІЖӨ өткен тоқсанға қарағанда 9,5%-ға, Еуроодақта - 14,4%-ға, оның ішінде Испанияда - 18,5%-ға, Германияда - 10,1%-ға төмендеді, бұл екі ел үшін тоқсандық есептеулер тарихындағы ең төменгі мән болып табылады.

Дүниежүзілік Банктің бағалауы бойынша, әлемдік экономика Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ең терең құлдырауға тап болды, ол ағымдағы жылдың соңына қарай 5,2%-ға төмендеуі мүмкін.

«Соған қарамастан, әлемнің ірі экономикалары бизнес пен халықты қолдауға арналған ауқымды мемлекеттік шығындар есебінен әлемдік экономиканың құлдыраудан өтуі мен жандана бастауы туралы мәлімдеуде. Қытай, Еуроодақ елдері және АҚШ-тың өнеркәсіптегі іскерлік белсенділік көсеткіштері айтарлықтай жақсарғаны тіркелді. Global Manufacturing PMI индексі 2020 жылғы қаңтардан бастап алғаш рет оң аймаққа өтіп, 50,3 тармаққа жетті», — деді Е. Досаев.

Экономикалардың біртіндеп қалпына келуі және энергия ресурстарын тұтынудың өсуі аясында ағымдағы жылғы шілдеде мұнай бағасы бір баррель үшін $41,2-дан $43,3 дейін 5,2%-ға өсті.

Бұл ретте әлемдік экономиканың қалпына келуіне қарамастан, әлемде коронавирустың екінші толқынының қаупі сақталуда. Ағымдағы жылғы шілдеде коронавирус таралуының өсуіне байланысты сыртқы нарықтарда белгісіздік өсті. Бұл инвесторлардың экономикалық перспективаларға қатысты алаңдаушылығын арттырды және алтын сияқты қорғаныс активтері құнының өсуіне, сондай-ақ дамушы елдер валюталарының әлсіреуіне алып келді.

Қазақстанда іскерлік белсенділік индексі ағымдағы жылғы маусымда 46,8 тармаққа дейін қалпына келгеннен кейін, енгізілген карантиндік шектеулер аясында ағымдағы жылғы шілдеде 44,7 тармаққа дейін төмендеді, бұл қызмет көрсету саласындағы белсенділіктің қысқаруына байланысты.

«Жедел деректер бойынша, 2020 жылғы бірінші жартыжылдық қорытындысы бойынша Қазақстанның ЖІӨ Ұлттық Банктің болжамына сәйкес -1,5%-бен салыстырғанда, жылдық мәнде 1,8%-ға қысқарды, бұл қызмет көрсету секторындағы, атап айтқанда сауда мен көлік секторындағы терең құлдырауға байланысты болды. Осыған орай, инфляциялық күтулердің тұрақтануын ескере отырып, Ұлттық Банк ағымдағы жылғы 20 шілдеде Қазақстан экономикасының өсуін қалпына келтіруді қолдау үшін пайыздық дәлізді +/- 1,5 пайыздық тармаққа дейін тарылта отырып, базалық ставканы 9,0%-ға дейін төмендетті», — деді Е. Досаев.

Жылдық инфляция ағымдағы жылғы шілдеде 7,1% құрап, Ұлттық Банктің болжамдарына сәйкес қалыптасады. Азық-түлік тауарлары бағасының жылдық өсуі 11,3% болды және инфляцияға негізгі үлесті қосуын жалғастыруда. Нан-тоқаш өнімдері мен жармаларда, жеміс-көкөніс өнімдерінде өсудің барынша жоғары қарқыны сақталуда, бұл ретте ет және ет өнімдері бағасының өсу қарқыны біршама баяулады.

Азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасының жылдық өсуі жанар-жағар май бағасының төмендеуі аясында 5,4% деңгейінде сақталды. Төтенше жағдай кезінде коммуналдық қызмет тарифтерін уақытша төмендету әсерінің біртіндеп жойылуы аясында ақылы көрсетілетін қызмет бағасының жылдық өсуі 3,0%-дан шілдеде 3,2%-ға дейін артты. Реттелетін коммуналдық қызметтердің тарифтері ағымдағы жылғы шілдеде 0,9%-ға өсті.

Келесі айларда жылдық инфляцияның 2020 жылдың соңына дейін 8-8,5% болжамды траекториясы шеңберінде бұдан әрі жылдамдай түсуі күтіледі.

«Ұлттық Банк жұмысының басым бағыттарының бірі артық өтімділікті экономикадағы қажеттілікке қайта бағыттау болып табылады. Ол үшін өткен жылдан бастап Ұлттық Банк Қаржы министрлігімен бірлесіп ұзақ мерзімді қағаздар шығарылым санын қысқарту кезінде мемлекеттік бағалы қағаздардың (МБҚ) орта мерзімді сегменттегі ұсынысын ұлғайту бойынша белсенді жұмыс жүргізуде», — деді Е. Досаев.

Үйлестірілген жұмыс нәтижесінде Ұлттық Банктің қысқа мерзімді ноттарынан Қаржы минстрлігінің мемлекеттік қағаздарына өтімділікті қайта теңдестіру жұмысы жүргізілуде. Ағымдағы жылғы мамырдан бастап Қаржы министрлігі 3 жылға дейінгі мерзімі бар қысқа мерзімді МБҚ шығара бастады. Өз кезегінде, Ұлттық Банк ағымдағы жылғы шілдеден бастап 1 жылдық мерзімі бар ноттар шығарылымын тоқтатты, бұл Қаржы министрлігінің тиісті МБҚ сатып алуға инвесторлардың мүддесін ынталандырады.

Нәтижесінде ағымдағы жылғы шілдеде Ұлттық Банктің қысқа мерзімді ноттарының көлемі 2,8 трлн теңгеге дейін 13,5%-ға төмендеді. Ағымдағы жылғы 21 ақпандағы ең жоғары мәнмен салыстырғанда төмендеу 31,6%, жыл басынан бастап – 16,9% құрады.

Бір мезгілде Қаржы министрлігі облигацияларының шығарылымы көлемінің ұлғаюы орын алды. Қаржы министрлігінің МБҚ көлемі ағымдағы жылдың басынан бастап 8,2 трлн теңгеден 9,8 трлн теңгеге дейін 19,9%-ға ұлғайды.

 Ұлттық Банктің ұсынысы бойынша Қаржы министрлігі 1 жылдан 3 жылға дейінгі барынша талап етілетін өтеу мерзімі бар МБҚ шығарылымы жоспарын 1 трлн теңге сомасына жаңартты.

Кейіннен кірістілік қисығын қалыптастырып, қазақстандық МБҚ-ны дамушы елдердің халықаралық индекстеріне енгізе отырып, МБҚ нарығын одан әрі дамыту инвесторларды тартуға, қаржы нарығын дамытуға және бюджет тапшылығын қаржыландыру көздерін әртараптандыра отырып, экономиканы тұрақтандыруға жәрдемдесетін болады.

Ұлттық Банк төрағасы атап өткендей, инвесторлардың коронавирустың екінші толқынынан алаңдаушылығының өсуіне байланысты дамушы елдер валюталарының жалпы әлсіреу үрдісі сақталуда.

«Ағымдағы жылғы маусымның соңынан 10 тамыз аралығындағы кезеңде түрік лирасы 6,9%-ға, Индонезия рупиясы – 3%-ға, Аргентина песосы – 3,3%-ға арзандады. Жалпы үрдіс аясында Ресей рублі де 3,6%-ға әлсіреді, бұған бюджеттік ереже шеңберінде Ресей Федерациясы Орталық Банкінің валютасын сатудың төмендеуі, негізгі ставка төмендегеннен кейін инвесторлардың федералдық қарыз облигацияларынан шығуы, сондай-ақ инвесторлар алған Ресей компаниялары дивидендтерінің валютасына конвертациялау ықпал етті», — деді Е. Досаев.

Дамушы елдер валюталарының әлсіреуі аясында теңгенің айырбастау бағамы ағымдағы жылғы шілдеден бастап ағымдағы жылғы 10 тамыздағы жағдай бойынша бір АҚШ доллары үшін 404,07 теңгеден 418,31 теңгеге дейін 3,5%-ға әлсіреді.

Теңгенің әлсіреуі бір баррель үшін $40-тан жоғары деңгейде тіркелген мұнай бағасын белгілеумен тежеледі. 7 тамызда мұнай бағасы мұнай қорының төмендеуі және ОПЕК+ мәмілесінің сақталуы аясында бір баррель үшін $44,4 деңгейінде бекіді.

Республикалық бюджетке кепілдік берілген трансфертті бөлу мақсатында Ұлттық қор активтерін конвертациялау, сондай-ақ квазимемлекеттік сектор компанияларының экспорттық валюталық түсімінің бір бөлігін міндетті сату жөніндегі ұзартылған шаралар ұлттық валютаға ішкі қолдау көрсетті.

Алдын ала бағалау бойынша, төлем балансының ағымдағы шоты ағымдағы жылғы 1 жартыжылдық үшін тікелей инвесторларға төленетін кірістердің 3,5 есе азаюы есебінен $1,2 млрд профицитімен қалыптасты.

Сауда балансының профициті 2019 жылғы 1 жартыжылдықпен салыстырғанда $9,9 млрд дейін 12,3%-ға төмендеді. Тауарлар экспорты 10,7%-ға немесе $3,1 млрд қысқарды, бұл келісімшарттарттық бағалардың төмендеуі есебінен мұнай мен газ конденсаты экспортының 8,5%-ға немесе $1,4 млрд төмендеуіне байланысты болды.

Тауарлар импорты инвестициялық тауарларды әкелудің 15,8%-ға немесе $1,1 млрд қысқаруы нәтижесінде 9,7%-ға немесе $1,7 млрд қысқарды.

Жалпы алғанда, ағымдағы жылғы 1 жартыжылдықта төлем балансының ағымдағы шотының профициті мұнайдың салыстырмалы түрде жоғары бағасына және жыл басында оны жеткізудің өсуіне, сондай-ақ тікелей инвесторлар кірістерінің айтарлықтай төмендеуіне байланысты болды. Жылдың екінші жартысында мұндай ықпал ету тоқтайды және біздің болжам бойынша ағымдағы жылдың қорытындысы бойынша төлем балансының тапшылығына алып келеді.

Алдын ала деректер бойынша ағымдағы жылғы шілденің соңында халықаралық жалпы резервтер 3,2%-ға ұлғайып, $93,5 млрд құрады.

Ұлттық Банктің алтынвалюта резервтері ағымдағы жылғы шілдеде, ең алдымен, алтын бағасының өсуіне байланысты $35,3 млрд дейін 7,3%-ға немесе $2,4 млрд ұлғайды.

Ұлттық қордың активтері ағымдағы жылғы шілдеде $1,6 млрд сомасында алған инвестициялық кіріс есебінен бір айда $0,5 млрд (+0,9%) ұлғайып, $58,2 млрд құрады, бұл ретте кепілді трансферт бөлу мақсатында Ұлттық қордың активтерін $1,1 млрд конвертациялау жүзеге асырылды.

Ағымдағы жылғы маусымның соңында банк жүйесіндегі депозиттер теңгедегі салымдардың өсуі есебінен жыл басынан бері 4,4%-ға немесе 846 млрд теңгеге ұлғайып, 19,9 трлн теңге болды.

Ұлттық валютадағы салымдар 11,9 трлн теңгеге дейін 10,2%-ға (немесе 1 104 млрд теңгеге) өсті. Валюталық салымдар ағымдағы жылғы маусымның соңында 3,1%-ға (немесе 258 млрд теңгеге) азайып, 7,9 трлн теңге болды.

Нәтижесінде депозиттердің долларлану деңгейі ағымдағы жылғы маусымда 40%-ға дейін төмендеді (2019 жылғы желтоқсанда 43,1%).

Жыл басынан бері экономикаға берілетін кредиттер ұзақ мерзімді кредиттердің 11,9 трлн теңгеге дейін 0,4%-ға немесе 52,4 млрд теңгеге өсуі нәтижесінде ағымдағы жылғы маусымның соңында 13,9 трлн теңгеге дейін 0,4%-ға ұлғайды. Қысқа мерзімді кредиттер 2,1 трлн теңгеге дейін 9,8 млрд теңгеге немесе 0,5%-ға шамалы өсті. Бұл ретте, іскерлік белсенділіктің бәсеңдеуі аясында экономиканы кредиттеудің өсу қарқынының баяулағаны байқалады.

Заңды тұлғалардың теңгедегі кредиттері бойынша ставка ағымдағы жылғы мамырдағы 11,4%-дан ағымдағы жылғы маусымда 11%-ға дейін, қысқа мерзімді кредиттер бойынша – 11%-ға дейін, ұзақ мерзімді кредиттер бойынша ставка 11,1%-ға дейін төмендеді.

2020 жылғы шілдеде базалық ставканы төмендету кредиттер құнын азайтуға және банк жүйесінде өсіп келе жатқан кредиттік тәуекелдерді өтеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ Қазақстан экономикасын қалпына келтіру процесін қолдайды. 

Экономиканы қолдау шеңберінде Мемлекет басшысының дағдарысқа қарсы бастамаларын іске асыру жалғасуда.

1. «Қарапайым заттар экономикасы» бағдарламасы бойынша ағымдағы жылғы 7 тамыздағы жағдай бойынша банктер жалпы сомасы 454,3 млрд теңгеге 618 өтінімді мақұлдап, 266,6 млрд теңге сомасына 536 қарыз берді.

2. Төтенше жағдайдың енгізілуінен зардап шеккен шағын және орта бизнес (ШОБ) субъектілерін жеңілдікпен кредиттеу бағдарламасы бойынша ағымдағы жылғы 6 тамызға кәсіпкерлер 535,9 млрд теңге сомасына 2 207 өтінім берді, 341,4 млрд теңгеге 1 279 өтінім берілді.

Сонымен қатар, Е. Досаев «7-20-25» бағдарламасы бойынша ағымдағы жылғы 6 тамызға 240,7 млрд теңгеге 20 693 өтінім мақұлданғанын, оның ішінде 199,3 млрд теңге сомасына 16 868 қарыз берілгенін айтты. 

«Баспана Хит» нарықтық ипотекалық бағдарлама бойынша ағымдағы жылғы 6 тамыздағы жағдай бойынша 296,4 млрд теңге сомасына 34 904 өтінім мақұлданды, 235,6 млрд теңгеге 28 347 қарыз берілді.

 


Қазақстанның Премьер-Министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-ботқа жазылыңыз


Жаңалықтар тізбегі
30 Қазан 2020, 19:24
Барлық көрсеткіштер бойынша оң динамика — Ақмола облысы қалай дамуда
30 Қазан 2020, 16:57
А. Маминнің Ақмола облысына жұмыс сапары: инфрақұрылым, АӨК, өнеркәсіп және туризм
30 Қазан 2020, 16:46
Қазақстан Президенті Қырғыз Республикасының Сыртқы істер министрі Руслан Қазақбаевты қабылдады
30 Қазан 2020, 16:24
Е. Тоғжанов ШҚО-дағы эпидемиологиялық жағдайды тұрақтандыру мақсатында бірқатар шектеу шараларын қабылдауды тапсырды
30 Қазан 2020, 13:47
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 28 қазандағы №714 Қаулысы
30 Қазан 2020, 13:38
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 23 қазандағы №706 Қаулысы
30 Қазан 2020, 13:33
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 23 қазандағы №713 Қаулысы
30 Қазан 2020, 09:37
Қазақстан Президенті Солтүстік экономикалық ынтымақтастық жөніндегі халықаралық форумда сөз сөйледі
29 Қазан 2020, 23:13
Мемлекет басшысы «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының VII съезіне қатысты
29 Қазан 2020, 21:45
Шардара су қоймасын қайта жаңарту және гидротехникалық құрылыстардың жай-күйіне қатысты депутаттық сауал
29 Қазан 2020, 21:14
Көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығын беру жөніндегі электрондық аукциондарды ұйымдастыруға қатысты депутаттық сауал
29 Қазан 2020, 20:14
«Жоғары патогенді құс тұмауының» таралуына қатысты депутаттық сауал
29 Қазан 2020, 20:08
Алматы облысы Ұйғыр ауданының суару каналдары мен су қоймаларын жөндеуге қатысты депутаттық сауал
29 Қазан 2020, 19:52
Қасым-Жомарт Тоқаев Реформалар жөніндегі Жоғары Кеңес төрағасының орынбасары Сэр Сума Чакрабартиді қабылдады
29 Қазан 2020, 19:45
Құс тұмауының таралуына жол бермеуге қатысты депутаттық сауал
29 Қазан 2020, 19:14
Е. Тоғжанов Ақтөбе және Батыс Қазақстан облыстарының коронавирустың ықтимал толқынына дайындығымен танысты
29 Қазан 2020, 18:47
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Қырғызстанның сыртқы істер министрі Р. Қазақбаевты қабылдады
29 Қазан 2020, 15:21
Ауылдарды интернетпен қамту, байланыс сапасын жақсарту және мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру — Қазақстанда цифрландырудың дамуы
29 Қазан 2020, 14:59
Мемлекет басшысы Ішкі істер министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісін өткізді
28 Қазан 2020, 16:07
Мұнай өндіру коэффициентін ұлғайту және шығындарын оңтайландыру — энергетика саласын цифрландыру бойынша қандай жұмыс атқарылуда
28 Қазан 2020, 15:58
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ Басқарма төрағасы Дархан Қыдырәліні қабылдады
28 Қазан 2020, 12:00
Мемлекет басшысы «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ Басқарма Төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады
28 Қазан 2020, 11:32
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 23 қазандағы №698 Қаулысы
28 Қазан 2020, 10:54
Атырау облысына жұмыс сапары: Е. Тоғжанов өңірдің COVID-19 туындауы мүмкін екінші толқынына дайындығымен танысты
27 Қазан 2020, 21:40
Нұрсұлтан Назарбаев БАӘ Премьер-Министрінің орынбасары шейх Мансур бен Заид әл Нахаянмен кездесті
27 Қазан 2020, 20:21
Қазақстанға халықаралық әуе рейстерімен ұшып келу: ПТР-анықтаманың болуына қатысты қандай шектеу шаралары туралы білу керек
27 Қазан 2020, 18:48
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаровты қабылдады
27 Қазан 2020, 13:45
ҚР Үкіметінің отырысы, 27.10.2020
27 Қазан 2020, 13:36
Жұмыспен қамтудың жол картасы аясында шектес салаларда 100 мыңға жуық жұмыс орны құрылады — ЕХӘҚМ
27 Қазан 2020, 12:36
2025 жылға дейін 87 ауылдық елді мекен таза ауыз сумен қамтылады — ЭГТРМ
27 Қазан 2020, 12:06
Қазақстанда халықты сумен жабдықтау қызметтерімен қамту 92,6%-ға дейін жеткізілді — ҚР ИИДМ
27 Қазан 2020, 10:58
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 22 қазандағы №691 Қаулысы
27 Қазан 2020, 10:38
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 21 қазандағы №686 Қаулысы
27 Қазан 2020, 10:33
2021 жылы үш жаңа заң жобасын әзірлеу көзделіп отыр — Әділет министрлігі
27 Қазан 2020, 10:28
Азамат Әмірғалиев ҚР әділет вице-министрі болып тағайындалды
27 Қазан 2020, 10:22
Үкімет 2021 жылға арналған заң жобалау жұмыстарының жоспарын қарады
27 Қазан 2020, 10:16
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин мен АҚШ сауда министрі У. Росс Қазақстан-Америка Іскерлік кеңесінің жұмысын бастап берді
27 Қазан 2020, 09:55
Премьер-Министр 2021 жылға арналған Жұмыспен қамтудың жол картасын жаңартуды тапсырды
27 Қазан 2020, 09:50
Халықты таза ауыз сумен қамту мәселесі – Үкіметтің стратегиялық міндеті
26 Қазан 2020, 20:10
Мемлекет басшысы Атырау облысының әкімі Махамбет Досмұхамбетовті қабылдады
26 Қазан 2020, 19:16
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин COVID-19 таралуына жол бермеу жөніндегі ВАК отырысын өткізді
26 Қазан 2020, 19:00
Президент Әділет министрі Марат Бекетаевты қабылдады
26 Қазан 2020, 18:15
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады
26 Қазан 2020, 17:14
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Түркияның қорғаныс министрі Х. Акарды қабылдады
26 Қазан 2020, 16:10
Азық-түлік бағасы, экспорттаушыларды қолдау және электрондық сауда нарығы — Қазақстанның сауда саласының дамуы
26 Қазан 2020, 15:13
27 қазан күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
26 Қазан 2020, 11:24
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 20 қазандағы №679 Қаулысы
25 Қазан 2020, 09:53
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №83
23 Қазан 2020, 18:49
Мемлекеттік ақпараттық тапсырыс, мемлекеттік БАҚ-тарды біріктіру және ақпараттың қолжетімділігі мәселелері — Қазақстанда ақпарат жүйесінің дамуы
23 Қазан 2020, 18:34
Мемлекет басшысы Қызылорда облысының әкімі Гүлшара Әбдіқалықованы қабылдады
Депутаттық сауал
© 2019 - 2020 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.